Pazar, 22 Eylül 2019

"Enflasyon şaşkın durumda"

Antalya Ticaret Borsası ve Batı Akdeniz Ekonomisini Geliştirme Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır ocak ayı enflasyonunu değerlendirdi.

Ekonomiye girdi sağlayan üretici ve tedarikçi piyasalarındaki hammadde ve yarı mamul fiyatlarında yaşanan değişimleri gösteren üretici enflasyonu (ÜFE) ile nihai tüketiciye ulaşan mal ve hizmet fiyatlarındaki değişimleri gösteren tüketici enflasyonu arasındaki uyumluluk, geçtiğimiz yılın Ekim ayından itibaren ciddi boyutlarda bozulmaya başlamıştı. Özellikle ÜFE’deki aşırı yükselmelerin, sonraki dönemde TÜFE’yi tetikleyebileceği konusundaki uyarılarımızı o dönemden itibaren yapmaktayız.

Ocak ayı enflasyonları son yılların en aykırı konumuna ulaşmış bulunmaktadır. Aylıkta TÜFE yüzde 0.41 olurken ÜFE yüzde 2.36 gibi fahiş düzeyde yükselirken, yıllıkta TÜFE yüzde 4.90 olurken ÜFE ise yüzde 10.80 gibi, tüketici enflasyonunun iki katından fazla yükselmiş durumdadır. Bu yükseliş, yukarıda sözünü ettiğim uyarıların etkisinin giderek arttığını teyit etmektedir.

Tüketici ve üretici enflasyonlarındaki bu dip ve tavan gerçekleşmeleri, çok uzun bir süredir ilk kez yaşanmaktadır. Yani enflasyonlarımız, şaşkın durumdadır. Burada dikkat edilmesi gereken konu, ÜFE’nin son 13 aydır sürekli yükseliş eğiliminde olması ve TÜFE’den yüksek seyrediyor olmasıdır.

Merkez Bankası’nın ve piyasanın beklentileri ile karşılaştırıldığında da ilan edilen Ocak ayı üretici enflasyonu, çok ciddi bir sapma ile gerçekleşmiştir. Zira beklenti yüzde 1’in altındaydı ve yüzde 2.36’lık gerçekleşme, son yıllarda görülmedik bir sapma olmuştur. ÜFE’de yaşanan bu artış, aynı zamanda son 7 yılın en yükseğidir. Son 7 yıldır sürekli yüzde 1’in çok altında seyreden sanayi sektörü enflasyonu ilk kez yüzde 2.25 gibi fahiş yüksek gerçekleşirken, tarım sektörü enflasyonu da yüzde 2.92 ile rekor kırmıştır. Üretici fiyatlarında bu rekorlar yaşanırken, tüketici enflasyonunun yüzde 0.41 ile beklentilerin altında gelmesine en büyük neden, talep yetersizliğidir. Üstelik Ocak ayında yaşanan yüzde 10’un üzerindeki kur artışı da fiyatlara henüz yansımamıştır. Kurların bu düzeyde kalması halinde bile Şubat ayı ile birlikte ilave fiyat artışları beklemek şaşırtıcı olmayacaktır. Diğer taraftan yıllık çekirdek enflasyonda yaşanan yükseliş de bu öngörülerimizi desteklemektedir.

BÖLGE ENFLASYONU ORTALAMANIN ÜZERİNDE

Bölgemiz enflasyonu ise ortalamanın üzerine çıkarak yüzde 0.46 düzeyinde gerçekleşmiştir. Türkiye ortalamasına göre en yüksek artışı yüzde 1.25 ile eğlence kültür kalemi gösterirken, en düşük artışı ise yüzde 0.04 ile sağlık kalemi göstermiştir.






Yorum yap